Weimar: de huiskamer van Goethe
De kleine provinciestad met 64.000 inwoners trekt door zijn historisch erfgoed veel toeristen. De stad mag zich sinds 1999 als eerste Duitse stad ‘cultuurstad’ noemen. Het aantal vooraanstaande kunstenaars en schrijvers dat hier geleefd en gewerkt heeft is groot. Natuurlijk zijn de schrijvers Goethe en Schiller nauw met de stad verbonden, maar dit geldt ook voor componisten als Johann Sebastian Bach, Franz Liszt en Richard Strauss en de filosoof Friedrich Nietzsche. Het Bauhaus, dat hier in 1919 werd opgericht, zorgde voor een grote toestroom van kunstenaars. En de stad verleende haar naam aan de Republiek van Weimar, de korte democratische fase van de Duitse staat tot de machtovername van Hitler in 1933.
De stad van de Duitse klassieken
Voor de prominente positie van Weimar op het toneel van de culturele wereldgeschiedenis is vooral de regentesse hertogin Anna Amalia (1739-1807) verantwoordelijk. Samen met Goethe schiep zij in de kleine provinciestad een intellectueel klimaat waardoor de beroemdste dichters en denkers van de 18de en 19de eeuw zich hier thuisvoelden. Haar naam is nog altijd verbonden aan de vermaarde Herzogin-Anna-Amalia-Bibliothek, die na een verwoestende brand in 2007 in zijn oude luister kon worden heropend. De drie verdiepingen tellende ovale rococozaal is een echte blikvanger. Goethe adviseerde als minister de hertogen van Saksen-Weimar, hij was de bibliothecaris van de hiervoor genoemde bibliotheek en leidde hij het door hem gestichte theater, het latere Deutsches Nationaltheater. Toen ook nog de andere beroemde dichter Friedrich von Schiller naar Weimar verhuisde, ontstond de bijnaam Stad der deutschen Klassik. In het Schillerhaus, het Goethe-Museum en Goethes Gartenhaus zijn tentoonstellingen over het leven en werk van deze beroemdheden ingericht.
Het Bauhaus van Gropius
In 1919 stichtte Walter Gropius das Staatliche Bauhaus, de wereldberoemd geworden kunstacademie die het interdisciplinair werken van kunstenaars en ambachtslieden propageerde en daarmee een radicale vernieuwing in de kunst wilde bewerkstellingen. Door de grote tegenwerking in het conservatieve Weimar verhuisde het Bauhaus in 1926 naar Dessau. Het Bauhaus-Museum bezit een van de grootste verzamelingen Bauhauskunst ter wereld.
De 20ste eeuw heeft zijn sporen achtergelaten
Nadat de Duitse Keizer Wilhelm II in 1918 was afgezet, werd in het daaropvolgende jaar de nieuwe Duitse grondwet door de Deutsche Nationalversammlung in het Nationaltheater in Weimar aangenomen. Republiek van Weimar werd de benaming voor het Duitsland tot aan de machtsovername door Hitler in 1933. Het voormalige concentratiekamp Buchenwald, enkele kilometers ten noorden van Weimar, is nu een gedenkplaats met een museum en documentatiecentrum.